Novec
پایان حریق، پیش از آنکه شروع شود
سیستم اطفاء حریق گازی اتوماتیک مبتنی بر Novec 1230
مهار آنی حریق؛ تضمین تداوم نبض کسب‌وکار شما
سیستم اطفاء حریق گازی اتوماتیک مبتنی بر عامل Novec 1230 (که با نام شیمیایی فلوئوروکتون یا FK−5−1−12 نیز شناخته می‌شود)، یکی از پیشرفته‌ترین، ایمن‌ترین و سازگارترین سیستم‌های اطفاء حریق با محیط زیست در دسته گازهای پاک (Clean Agents) است. این سیستم به عنوان جایگزینی طلایی برای گازهای مخرب لایه اوزون مانند هالون‌ها و حتی جایگزینی برتر برای نسل قبلی گازهای پاک مانند FM−200 به شمار می‌رود. سیال Novec 1230 در دمای اتاق به شکل مایع است، اما به محض خروج از نازل‌ها در کسری از ثانیه تبخیر شده و به شکل گازی بی‌رنگ، بی‌بو و عایق جریان الکتریکی در فضا منتشر می‌شود. گروه مهندسی تک لاد حریق، با بهره‌گیری از دانش روز دنیا، طراحی و اجرای این سیستم‌های پیشرفته را برای محافظت از حیاتی‌ترین دارایی‌های شما بر عهده می‌گیرد.
نحوه عملکرد سیستم Novec 1230
برخلاف برخی از گازهای اطفاء حریق (مانند یا گازهای بی‌اثر) که با کاهش سطح اکسیژن () باعث خفگی حریق می‌شوند، مکانیزم اصلی بر پایه جذب حرارت است.
چرخه حریق از سه عامل اصلی تشکیل شده است: اکسیژن، حرارت و ماده سوختنی. زمانی که سیستم به صورت اتوماتیک حریق را تشخیص می‌دهد، گاز 1230Novec در کمتر از 10 ثانیه در محیط تخلیه می‌شود. این گاز با سرعت فوق‌العاده‌ای حرارت شعله را جذب کرده و دمای حریق را به نقطه‌ای پایین‌تر از حد لازم برای ادامه احتراق می‌رساند.
همچنین، این گاز به دلیل ماهیت مولکولی خود، باعث ایجاد اختلال در واکنش‌های زنجیره‌ای شیمیایی حریق می‌شود. از آنجا که این سیستم اکسیژن محیط را کاهش نمی‌دهد، برای استفاده در فضاهایی که پرسنل در آن حضور دارند، کاملاً ایمن است.
انواع سیستم‌های اطفاء حریق Novec 1230
سیستم‌های مبتنی بر این گاز معمولاً از نظر نوع طراحی و پیاده‌سازی به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:
۱. سیستم‌های مهندسی شده (Engineered Systems):
این نوع سیستم‌ها برای فضاهای بزرگ، پیچیده یا دارای معماری خاص طراحی می‌شوند. در این حالت، متخصصان تک لاد با استفاده از نرم‌افزارهای هیدرولیکی پیشرفته، میزان دقیق گاز مورد نیاز، سایز لوله‌ها، افت فشار شبکه و سایز دقیق سوراخ‌های هر نازل را محاسبه می‌کنند. سیلندرهای حاوی گاز می‌توانند در فاصله‌ای دورتر از منطقه تحت حفاظت (خارج از اتاق) نصب شوند.
۲. سیستم‌های پیش‌مهندسی شده (Pre-Engineered Systems):
این سیستم‌ها دارای پکیج‌های آماده با سایز لوله و ظرفیت سیلندر مشخص هستند که برای فضاهای کوچکتر و استاندارد با حجم معین (مانند تابلوهای برق، رک‌های سرور یا اتاقک‌های کوچک) استفاده می‌شوند. نصب این سیستم‌ها سریع‌تر بوده و نیازی به محاسبات پیچیده هیدرولیکی ندارند.
اهداف سیستم اطفاء حریق Novec 1230
- حفاظت از دارایی‌های با ارزش و حساس: جلوگیری از آسیب رسیدن به تجهیزات گران‌قیمت الکترونیکی و اسناد تاریخی.
- تضمین تداوم کسب‌وکار (Business Continuity): اطفاء حریق بدون ایجاد پسماند که به معنای عدم نیاز به پاکسازی محیط و بازگشت فوری به کار است.
- حفظ بالاترین سطح ایمنی برای انسان: به دلیل سمی نبودن و عدم کاهش اکسیژن، جان پرسنل حاضر در محل کاملاً حفظ می‌شود.
- حفاظت حداکثری از محیط زیست: این هدف یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های با سایر گازهاست. پتانسیل تخریب لایه اوزون (ODP) در این گاز برابر با 0 و پتانسیل گرمایش جهانی (GWP) آن تنها برابر با 1 است و طول عمر آن در جو کمتر از 5 روز می‌باشد.
کاربردهای سیستم Novec 1230
به دلیل عدم رسانایی الکتریکی و عدم بر جای گذاشتن پسماند، کاربرد این سیستم در صنایعی است که استفاده از آب یا پودر باعث نابودی تجهیزات می‌شود:
- مراکز داده (Data Centers) و اتاق‌های سرور
- اتاق‌های کنترل صنعتی و پالایشگاهی
- مراکز مخابراتی و سوئیچینگ
- موزه‌ها، گالری‌های هنری و آرشیوهای اسناد ملی
- مراکز درمانی و اتاق‌های تجهیزات حساس پزشکی (مانند تصویربرداری MRI و Scan)
- صنایع هوایی، دریایی و نظامی
- اتاق‌های برق و تابلوهای کنترل با ولتاژ بالا
مزایای منحصر‌به‌فرد سیستم Novec 1230
سرعت عمل بی‌نظیر: تخلیه کامل در کمتر از 10 ثانیه و خاموش کردن آتش در مراحل ابتدایی شکل‌گیری.
۲. بالاترین سازگاری زیست‌محیطی: سبزترین گاز پاک موجود در جهان با GWP=1.
۳. ایمنی مطلق برای تجهیزات: این سیال به هیچ وجه باعث اتصال کوتاه، خوردگی یا زنگ‌زدگی بردهای الکترونیکی نمی‌شود. (حتی می‌توان تلفن همراه روشن را درون مایع قرار داد بدون آنکه خاموش شود یا آسیب ببیند).
۴. صرفه‌جویی در فضای نگهداری: از آنجا که این ماده به صورت مایع فشرده در سیلندرها نگهداری می‌شود، نسبت به سیستم‌های گاز بی‌اثر (مانند IG−55) به تعداد سیلندر بسیار کمتر و فضای اشغال‌شده بسیار پایین‌تری نیاز دارد.
۵. ایمنی پرسنل: حاشیه ایمنی (Safety Margin) این گاز برای انسان بسیار بالاست.
۶. حمل و نقل آسان: به دلیل حالت مایع در دمای اتاق، حمل و نقل آن به صورت بشکه (بدون نیاز به مخازن تحت فشار) تا محل شارژ امکان‌پذیر است.
تجهیزات و اجزای تشکیل‌دهنده سیستم
یک سیستم کامل اطفاء حریق اتوماتیک گازی در تک لاد شامل مجموعه‌ای از تجهیزات مکانیکی و الکترونیکی یکپارچه است:
- سیلندرهای ذخیره‌سازی: مخازن فولادی تحت فشار که مایع را به همراه گاز پیشران نیتروژن (معمولاً با فشارهای 25، 42 یا 50 بار) در خود جای می‌دهند.
- شیر برقی و عملگرها (Valves & Actuators): تجهیزاتی که فرمان باز شدن مخزن را از پنل مرکزی دریافت کرده و مسیر خروج گاز را باز می‌کنند.
- سیستم لوله‌کشی (Piping Network): شبکه‌ای از لوله‌های فولادی مانیسمان (بدون درز) که گاز را از سیلندرها به محل حریق هدایت می‌کنند.
- نازل‌های تخلیه (Discharge Nozzles): قطعاتی که در سقف یا کف کاذب نصب شده و وظیفه دارند مایع در حال عبور را اتمایز کرده و به صورت گاز یکنواخت با زاویه 180 یا 360 درجه در محیط پخش کنند.
- پنل کنترل اعلام و اطفاء حریق (Control Panel): مغز متفکر سیستم که سیگنال‌ها را از دتکتورها دریافت کرده، آلارم‌ها را فعال نموده و پس از طی زمان تاخیر (Delay)، فرمان تخلیه گاز را صادر می‌کند.
- دتکتورهای هوشمند: معمولاً به صورت کراس‌زون (Cross-Zone) نصب می‌شوند. از دتکتورهای دودی، حرارتی یا مکنده دود (ASDA) برای تشخیص زودهنگام استفاده می‌شود.
- شستی‌های تخلیه دستی و توقف (Manual Release & Abort Switch): برای کنترل دستی سیستم توسط اپراتور؛ شستی تخلیه برای آزادسازی فوری گاز و شستی توقف برای جلوگیری از تخلیه گاز در صورت تشخیص خطای کاذب.
- تجهیزات هشداردهنده صوتی و بصری: آژیرها و فلاشرهایی که قبل و حین تخلیه گاز، پرسنل را از بروز خطر مطلع می‌کنند.
برندهای تک‌لاد حریق
Taklad Fire Brands
